Perimet dhe arrorët nën lupën e shkencëtarëve: një përbërës mund të nxisë inflamacionin e zorrëve
Një studim i ri ka zbuluar një lidhje të mundshme mes oksalatit, një përbërësi natyral që gjendet në shumë ushqime bimore, dhe inflamacionit të zorrëve. Gjetjet mund të ndihmojnë në kuptimin më të mirë të mekanizmave që lidhen me sëmundjen e Crohn-it dhe kolitin ulceroz.
Spinaqi, panxhari, raven, bajamet dhe patatet e ëmbla njihen si ushqime me vlera ushqyese, por një studim i ri ngre pikëpyetje mbi mënyrën se si trupi i përpunon disa prej përbërësve të tyre.
Në fokus është oksalati, një substancë që gjendet natyrshëm në ushqimet me bazë bimore. Për shumicën e njerëzve, ai largohet nga organizmi pa shkaktuar probleme, por studiuesit nga Universiteti i Karolinës së Veriut kanë gjetur se te disa persona me sëmundje inflamatore të zorrëve mund të mos përpunohet në të njëjtën mënyrë.
Studimi përfshiu 46 persona, mes tyre individë me sëmundjen e Crohn-it. Studiuesit krahasuan sasinë e oksalatit në dietën e pjesëmarrësve me atë që gjendej në jashtëqitje. Edhe pse pacientët dhe personat e shëndetshëm konsumonin sasi të ngjashme ushqimesh bimore, tek pacientët me Crohn u gjetën nivele më të larta të oksalatit.
Kjo sugjeron se ndryshimi mund të mos lidhet vetëm me atë që konsumojnë pacientët, por edhe me mënyrën se si zorra e tyre e përpunon dhe e largon këtë përbërës.
Studiuesit analizuan gjithashtu disa proteina që ndihmojnë në transportin e oksalatit në zorrë. Në qindra mostra indesh nga persona me Crohn, kolit ulceroz dhe individë të shëndetshëm, gjenet që prodhojnë dy prej këtyre proteinave, SLC26A2 dhe SLC26A3, rezultuan më pak aktive te pacientët me sëmundje inflamatore të zorrëve.
Eksperimentet me minj dhanë një tjetër sinjal. Kafshët me inflamacion të zorrëve që morën sasi shtesë oksalati humbën më shumë peshë, patën inflamacion më të rëndë dhe më të zgjatur dhe kishin shkallë më të ulët mbijetese.
Në laborator, oksalati nxiti gjithashtu një reagim më të fortë inflamator nga qelizat imunitare të minjve. Kjo i ka orientuar studiuesit drejt idesë se lidhja mes oksalatit dhe sëmundjeve inflamatore të zorrëve mund të lidhet me reagimin e sistemit imunitar, dhe jo thjesht me dëmtimin e drejtpërdrejtë të indeve.
Një tjetër proteinë transportuese, SLC26A6, u analizua te 131 persona me sëmundjen e Crohn-it. Aktiviteti më i ulët i gjenit që lidhet me këtë proteinë u shoqërua me forma më të rënda të sëmundjes.
Megjithatë, studiuesit nuk sugjerojnë që njerëzit të heqin nga dieta ushqimet e pasura me oksalat. Përkundrazi, rezultatet hapin mundësinë që në të ardhmen të përshtatet më saktë dieta për pacientët që kanë probleme me metabolizimin e këtij përbërësi.
Hapat e ardhshëm do të përfshijnë studime me grupe më të mëdha njerëzish dhe kërkime mbi mënyrat se si mund të ndihmohet organizmi në eliminimin e oksalatit. Një mundësi tjetër është përdorimi i baktereve të dobishme të zorrëve ose trajtimeve që ndikojnë te proteinat transportuese.
Studimi nuk tregon se ushqimet bimore shkaktojnë sëmundje inflamatore të zorrëve. Ai sugjeron se mënyra se si trupi përpunon oksalatin mund të jetë një nga faktorët që ndikon te inflamacioni, veçanërisht te personat që tashmë vuajnë nga sëmundje të tilla.
