Një magnetizëm i ri në laborator, me potencial për elektronikën e së ardhmes
Shkencëtarët kanë gjetur provat e para eksperimentale për një material që shfaq “altermagnetizëm”, një formë relativisht e re e magnetizmit që mund të kombinojë disa nga avantazhet e magnetëve tradicionalë me ato të materialeve antiferromagnetike.
Studimi, i publikuar në “Nature Communications”, u përqendrua te një material i përbërë nga kobalti, tantali dhe seleni, me formulën Co₁/₄TaSe₂. Struktura e tij përbëhet nga shtresa shumë të holla, mes të cilave ndodhen atome kobalti, duke krijuar kushte të veçanta për sjelljen e elektroneve.
Në magnetizmin ferromagnetik, momentet magnetike të grimcave orientohen në të njëjtin drejtim dhe krijojnë një fushë të përgjithshme magnetike. Ndërsa te antiferromagnetizmi ato orientohen në drejtime të kundërta dhe anulohen, duke shmangur fushat magnetike të padëshiruara.
Altermagnetizmi synon të sjellë një kombinim interesant të këtyre vetive. Materiali i studiuar mund të ndajë elektronet sipas gjendjes së tyre të spin-it, pa prodhuar të njëjtat fusha magnetike të padëshiruara që shoqërojnë zakonisht ferromagnetët.
Për të verifikuar këtë sjellje, studiuesit përdorën modelime kuantike dhe spektroskopinë e fotoemisionit me rezolucion këndor, ose ARPES. Kjo teknikë i ndihmon shkencëtarët të përcaktojnë energjinë dhe drejtimin e elektroneve të çliruara nga materiali pas ekspozimit ndaj dritës.
Matjet treguan një ndarje të strukturës energjetike të materialit dhe gjendje elektronike me polarizime të kundërta të spin-it. Kjo është një nga karakteristikat që mbështet praninë e altermagnetizmit në këtë strukturë.
Rezultati mund të jetë i rëndësishëm për spintronikën, një fushë që synon të përdorë jo vetëm lëvizjen e elektroneve, por edhe gjendjen e tyre të spin-it për përpunimin dhe ruajtjen e informacionit.
Sipas studiuesve, materiale të tilla mund të kenë potencial për pajisje memorie më të shpejta, rrjete teraherc, elektronikë me konsum më të ulët energjie dhe teknologji të tjera ku kërkohet kontroll shumë i saktë i vetive elektronike.
Megjithatë, zbulimi është ende në fazën eksperimentale. Studiuesit theksojnë se nevojiten kërkime të tjera për të kuptuar plotësisht mënyrën se si shfaqet altermagnetizmi dhe nëse këto materiale mund të shndërrohen në komponentë praktikë të teknologjive të ardhshme.
Nëse kjo qasje rezulton e zbatueshme në shkallë teknologjike, materialet e shtresëzuara altermagnetike mund të hapin një drejtim të ri në zhvillimin e elektronikës.
