Mlladiq varroset me nderime ushtarake në Beograd, BeH tërheq ambasadën dhe ul komunikimet me Serbinë
Glorifikimi i kriminelit të dënuar për gjenocid shkakton përplasje të re diplomatike mes Beogradit dhe Sarajevës
Më shumë se 1.000 njerëz u mblodhën të hënën para Kishës së Shën Lukës në lagjen Vidikovac të Beogradit për t’i bërë nderimet Ratko Mlladiqit, ish-komandantit të Ushtrisë së Republikës Sërpska, i dënuar me burgim të përjetshëm për gjenocid dhe krime të tjera lufte.
Mlladiq, i cili vdiq më 27 gusht në Hagë ndërsa po vuante dënimin, u varros në varrezat Topçider në Beograd me nderime ushtarake. Ceremonia fetare u drejtua nga patriarku i Kishës Ortodokse Serbe, Porfirije, në prani të disa peshkopëve të KOS-it. Pas fjalimeve, kortezhi vazhdoi drejt varrezave, ku varrimi u shoqërua me të shtëna nderi.
Në mesin e të pranishmëve në ceremoninë mortore ishin edhe zyrtarë të lartë serbë, përfshirë disa ministra, lideri i koalicionit qeverisës në Republika Sërpska, Millorad Dodik, si dhe anëtarja serbe e Presidencës së Bosnjë e Hercegovinës, Zheljka Cvijanoviq. Në ceremoni morën pjesë gjithashtu përfaqësues të tjerë të pushtetit dhe opozitës në Serbi.
Mlladiq u dënua përfundimisht në qershor të vitit 2021 me burgim të përjetshëm për gjenocidin në Srebrenicë, persekutimin e boshnjakëve dhe kroatëve, terrorizimin e popullsisë së Sarajevës dhe marrjen peng të pjesëtarëve të UNPROFOR-it.
Glorifikimi i tij ka shkaktuar reagime të forta në Bosnjë e Hercegovinë dhe jashtë saj. Komisarja evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, anuloi vizitën e planifikuar në Serbi, duke thënë se glorifikimi i Mlladiqit është i papajtueshëm me vlerat evropiane dhe me procesin e përballjes me të kaluarën.
Ndërkohë, Sarajeva ka ndërmarrë hapa konkretë diplomatikë ndaj Beogradit. Ministri i Punëve të Jashtme i Bosnjë e Hercegovinës, Elmedin Konakoviq, njoftoi se i gjithë personeli i Ambasadës së BeH-së në Beograd do të tërhiqet, ndërsa shërbimet konsullore do të transferohen në ambasadat e vendit në Zagreb dhe Podgoricë, si dhe në Konsullatën e Përgjithshme në Novi Pazar.
Konakoviq bëri të ditur gjithashtu se BeH-ja do të pezullojë takimet dypalëshe me Serbinë dhe se komunikimi mes dy vendeve do të reduktohet në “nivelin më të ulët të mundshëm”. Sipas tij, Sarajeva do të intensifikojë ndërkohë angazhimin diplomatik me Bashkimin Evropian dhe shtetet anëtare të tij, si dhe me SHBA-në, Mbretërinë e Bashkuar dhe vendet anëtare të Organizatës së Bashkëpunimit Islamik.
Mlladiq, i njohur gjerësisht si “Kasapi i Bosnjës”, ishte një nga figurat kryesore ushtarake të luftës në Bosnjë e Hercegovinë. Gjykata e OKB-së e shpalli fajtor për gjenocid, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, ndërsa dënimi i tij përfundimtar u la në fuqi në vitin 2021.
Më 3 shtator, Mekanizmi Rezidual Ndërkombëtar për Tribunalet Penale ua dorëzoi mbetjet mortore të Mlladiqit familjarëve të tij më të afërt në aeroportin Roterdam-Hagë, duke i hapur rrugë kthimit të tij në Serbi dhe ceremonisë së varrimit në Beograd.
Varrimi me nderime ushtarake dhe pjesëmarrja e zyrtarëve të lartë serbë kanë rikthyer në qendër të vëmendjes mënyrën se si Serbia dhe Bosnja e Hercegovina përballen me trashëgiminë e luftës dhe krimet e viteve 1990.
