Mbetjet minerare mund të kthehen në burim të ri ekonomik, qeveria propozon rregulla të reja
Mbetjet e krijuara nga aktivitetet minerare në Shqipëri mund të shfrytëzohen si burim i ri ekonomik, përmes ripërpunimit dhe rikuperimit të materialeve që deri më tani janë trajtuar kryesisht si mbetje. Qeveria ka hartuar një projektligj të ri për menaxhimin e mbetjeve minerare, i cili synon të nxisë ripërdorimin dhe riciklimin e tyre, duke vendosur njëkohësisht rregulla më të qarta për mbrojtjen e mjedisit.
Projektligji, i cili ndodhet në konsultim publik, parashikon që kompanitë minerare të hartojnë plane të posaçme për menaxhimin e mbetjeve. Në këto plane duhet të përcaktohen mënyrat e depozitimit dhe asgjësimit, por edhe mundësitë për përpunimin e mëtejshëm dhe shfrytëzimin e materialeve si burime dytësore. Sipas nenit 7, përdorimi i mbetjeve minerare do të nxitet kur është i përshtatshëm nga pikëpamja mjedisore dhe në përputhje me kërkesat ligjore.
Planet e menaxhimit do të rishikohen çdo pesë vjet. Ndërkohë, ndryshimet që ndikojnë në klasifikimin e mbetjeve ose në sigurinë mjedisore do të kërkojnë miratimin e autoriteteve përgjegjëse. Kjo synon që shfrytëzimi i materialeve të mos bëhet në kurriz të sigurisë së mjedisit dhe komuniteteve pranë zonave minerare.
Një tjetër mundësi e parashikuar është përdorimi i mbetjeve për mbushjen e hapësirave të krijuara nga kërkimi, nxjerrja dhe përpunimi i mineraleve. Sipas nenit 19, kjo do të lejohet vetëm kur parashikohet në planin përkatës dhe miratohet nga autoritetet. Operatorët do të duhet të garantojnë qëndrueshmërinë e hapësirave, të parandalojnë ndotjen e tokës dhe ujërave dhe të kryejnë monitorimin edhe pas përfundimit të aktivitetit.
Në relacionin shoqërues, qeveria e lidh nismën me kalimin drejt ekonomisë qarkulluese, ku materialet e mbetura nga proceset industriale mund të përdoren sërish, në vend që të depozitohen pa përfituar vlerë prej tyre. Në rastet kur ekzistojnë kushtet e nevojshme teknike dhe ekonomike, ripërpunimi mund të krijojë mundësi për rikuperimin e materialeve nga depozitat minerare të vjetra.
Megjithatë, projektligji nuk përcakton rezerva konkrete që mund të rikuperohen, vlerën e mundshme ekonomike të tyre apo mekanizma të posaçëm financiarë për investimet në këtë fushë. Për këtë arsye, përfitimet ekonomike do të varen nga mundësitë reale të ripërpunimit, kostot dhe përmbushja e standardeve mjedisore.
Nisma synon të ndryshojë mënyrën e trajtimit të mbetjeve minerare në Shqipëri, duke i parë ato jo vetëm si një problem për t’u menaxhuar, por edhe si një potencial për përdorim të mëtejshëm. Megjithatë, masat e propozuara janë ende pjesë e një projektligji në konsultim publik dhe duhet të përfundojnë procedurat përkatëse përpara se të hyjnë në fuqi.
