INSTAT: Mbi një në katër fëmijë në Shqipëri rrezikon të jetojë në varfëri
Fëmijët janë grupmosha më e ekspozuar ndaj rrezikut të varfërisë në Shqipëri, me një nivel dukshëm më të lartë se të rriturit dhe të moshuarit. Të dhënat e Institutit të Statistikave (INSTAT) tregojnë se gjatë vitit të kaluar, 26.2% e fëmijëve nga 0 deri në 17 vjeç ishin në rrezik varfërie, ndërsa te personat mbi 65 vjeç kjo shifër ishte 14%.
Sipas Anketës së të Ardhurave dhe Nivelit të Jetesës, rreziku i varfërisë ndryshon në varësi të grupmoshës. Për personat nga 18 deri në 64 vjeç, treguesi ishte 18.5%, duke treguar se fëmijët mbeten kategoria më e prekur nga të ardhurat e pamjaftueshme në familje.
Në terma konkretë, përqindja prej 26.2% do të thotë se më shumë se një në katër fëmijë jeton në familje me të ardhura nën kufirin e varfërisë relative. Fëmijët nuk kanë burime të pavarura të ardhurash dhe mirëqenia e tyre varet drejtpërdrejt nga gjendja ekonomike e prindërve ose e familjarëve që kujdesen për ta.
Familjet me disa fëmijë përballen me nevoja më të mëdha financiare, ndërsa situata bëhet më e vështirë kur vetëm njëri prind siguron të ardhura, pagat janë të ulëta ose punësimi është i pasigurt. Shpenzimet për ushqim, veshmbathje, arsim, transport dhe kujdes shëndetësor shtojnë presionin mbi buxhetet familjare.
Në krahasim me fëmijët, personat e moshuar mund të kenë një burim më të rregullt të ardhurash përmes pensionit. Megjithatë, niveli më i ulët i rrezikut të varfërisë te kjo grupmoshë nuk do të thotë domosdoshmërisht se të moshuarit kanë kushte më të mira jetese. Treguesi mat të ardhurat në raport me kufirin e varfërisë relative dhe nuk përcakton drejtpërdrejt nëse një familje mund të përballojë të gjitha nevojat e saj.
Të dhënat e INSTAT tregojnë gjithashtu dallime mes grave dhe burrave. Te personat mbi 65 vjeç, 15.1% e grave rezultojnë në rrezik varfërie, kundrejt 12.9% të burrave. Kjo diferencë tregon se ekspozimi ndaj varfërisë nuk është i njëjtë për të gjitha grupet e popullsisë.
Varfëria në fëmijëri mund të ndikojë edhe në mundësitë për zhvillim në të ardhmen. Të ardhurat e kufizuara mund të vështirësojnë sigurimin e ushqyerjes së përshtatshme, mbështetjes arsimore dhe shërbimeve të nevojshme, duke rritur rrezikun që pabarazitë ekonomike të vazhdojnë edhe në brezat pasues.
Të dhënat nënvizojnë rëndësinë e politikave që mbështesin familjet me fëmijë, veçanërisht ato me të ardhura të ulëta dhe me shumë persona në varësi ekonomike. Mbështetja financiare, mundësitë për punësim të qëndrueshëm dhe shërbimet që lehtësojnë kostot e rritjes së fëmijëve janë ndër fushat që mund të ndikojnë në përmirësimin e kushteve të jetesës.