Shkencëtarët krijojnë “rërë të gjallë” që ndihmon në mbajtjen e ujit
Një studim i ri shkencor ka testuar një mënyrë për të stabilizuar rërën dhe për të ngadalësuar kalimin e ujit përmes saj, duke përdorur fibra të prodhuara nga mikroorganizmat. Materiali i quajtur “rërë e gjallë” mund të hapë mundësi të reja për përmirësimin e tokave ranore, ku uji largohet shpejt dhe erozioni nga era përbën një problem.
Studimi, i publikuar në revistën Carbohydrate Polymers, u realizua nga studiues të Khalifa University në Emiratet e Bashkuara Arabe, institutit zviceran Empa dhe ETH Zurich. Në eksperimente laboratorike, shkencëtarët përdorën baktere që prodhojnë celulozë dhe dy lloje të së njëjtës specie kërpudhash, për të krijuar rrjete fibrash që lidhin kokrrizat e rërës.
Rezultatet treguan se bakteret krijuan lidhje më të forta mes kokrrizave. Pas shtatë ditësh, disa mostra rëre ruanin formën edhe pasi hiqeshin nga kallëpet dhe vendoseshin në ujë. Kërpudhat gjithashtu arritën të lidhnin rërën, por mostrat e tyre rezultuan më të brishta.
Në një tjetër metodë, studiuesit vendosën fletë të holla celuloze bakteriale mes shtresave të rërës. Në testet laboratorike, kjo teknikë uli përshkueshmërinë e ujit rreth 28 herë krahasuar me rërën e patrajtuar. Kur fibrat u rritën drejtpërdrejt mes kokrrizave, humbja e ujit përmes materialit u ngadalësua rreth gjashtë herë.
Megjithatë, rritja e sasisë së ujit të mbajtur nga rëra e trajtuar drejtpërdrejt me fibra ishte më modeste: nga rreth 20.2% në 25.5%. Studiuesit theksojnë se rezultatet janë ende laboratorike dhe nuk provojnë që kjo metodë mund të përmirësojë prodhimin bujqësor në shkretëtirë.
Pavarësisht kufizimeve, teknika mund të shërbejë si alternativë e biodegradueshme për disa materiale sintetike që përdoren në stabilizimin e tokës. Përpara zbatimit në terren, nevojiten prova të mëtejshme për qëndrueshmërinë e materialit në kushte reale të shkretëtirës dhe ndikimin e tij në rritjen e bimëve.
