Protestat e të rinjve përhapen në disa qytete, tensione me policinë dhe thirrje për vetëpërmbajtje
Protestat e nxënësve, studentëve dhe të rinjve kundër qeverisë kanë vijuar për të katërtën ditë në Shqipëri, duke u shtrirë përtej Tiranës dhe duke u shoqëruar me incidente, ndërhyrje të policisë dhe reagime nga institucionet vendase e ndërkombëtare. Ndërsa protestuesit kërkojnë ndryshime dhe dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, zhvillimet e ditëve të fundit kanë ngritur shqetësime për sigurinë, përdorimin e forcës dhe dëmtimin e pronës publike e private.
Në Tiranë, situata është tensionuar sërish pranë Ministrisë së Arsimit, ku policia ka ndërhyrë për shoqërimin e disa të rinjve, duke përdorur gaz lotsjellës dhe ujë me presion. Gjatë tubimit është hedhur edhe një bombë tymuese, e cila shkaktoi panik të përkohshëm mes protestuesve. Pas marshimit në disa rrugë të kryeqytetit, pjesëmarrësit janë rikthyer pranë ministrisë, duke vijuar thirrjet kundër qeverisë.
Protestat janë zhvilluar edhe në qytete të tjera të vendit, mes tyre Korça, Lezha, Shkodra, Elbasani, Burreli, Laçi dhe Vlora. Sipas informacioneve nga terreni, në Korçë janë shoqëruar 13 persona, mes tyre nëntë të mitur dhe katër të rritur. Ndërkohë, në Lezhë është raportuar për një adoleshent të dëmtuar gjatë një konfrontimi me policinë, ndërsa në qytete të tjera janë regjistruar dëmtime të godinave, thyerje xhamash dhe incidente në hapësira publike.
Në Shkodër, një grup të rinjsh ka sulmuar zyrat e Partisë Socialiste, ndërsa në Elbasan janë raportuar kazanë mbeturinash të djegur. Në Laç janë dëmtuar xhamat e Pallatit të Kulturës. Zhvillimet kanë shoqëruar bojkotin e mësimit nga nxënës dhe studentë, të cilët kanë ngritur shqetësime për situatën ekonomike, mundësitë e punësimit dhe perspektivën e tyre në vend.
Përshkallëzimi i protestave ka tërhequr edhe vëmendjen e mediave të huaja. Media greke “Protothema” ka raportuar për zgjerimin e demonstratave në disa qytete shqiptare, përplasjet me policinë dhe personat e lënduar. Raportimet ndërkombëtare pasqyrojnë një situatë që ka kaluar nga tubimet për kërkesa ekonomike e politike në incidente të përsëritura dhe ndërhyrje të forcave të rendit.
Organizata e Kombeve të Bashkuara në Shqipëri ka reaguar duke bërë thirrje për vetëpërmbajtje, proporcionalitet në veprimet e policisë dhe respektim të të drejtave të njeriut. Në deklaratën e saj, OKB riafirmon të drejtën për tubim paqësor, lirinë e shprehjes dhe lirinë e shtypit, ndërsa u kërkon të gjitha palëve të shmangin dhunën dhe të angazhohen në dialog.
“Ne theksojmë nevojën për përmbajtje dhe proporcionalitet në veprimet e forcave të rendit, respektimin e procesit të rregullt ligjor dhe zbatimin e plotë të standardeve ndërkombëtare të të drejtave të njeriut”, thuhet në reagim.
Ndërkohë, një studente pjesëmarrëse në protestë u ka bërë thirrje mediave dhe përdoruesve të rrjeteve sociale që të verifikojnë informacionet përpara publikimit. Sipas saj, lajmet e pakonfirmuara që qarkullojnë në internet kanë shtuar shqetësimin te familjet e të rinjve. Ajo ka theksuar se protesta duhet të shërbejë si mjet për të shprehur kërkesat për ndryshim, pa nxitur frikë apo dhunë, dhe u ka bërë apel vajzave që t’i bashkohen tubimeve.
Në reagimin e tij, kryeministri Edi Rama ka dënuar aktet e dhunës dhe ka vizituar biznese të dëmtuara në Tiranë. Ai ka shprehur solidaritet me pronarët dhe ka premtuar mbështetje për familjet e prekura. Rama ka deklaruar se studentët dhe qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë përmirësime, por ka akuzuar opozitën dhe, sipas tij, aktorë të huaj për përpjekje për të nxitur destabilitet dhe për të penguar rrugëtimin evropian të Shqipërisë. Këto pretendime janë pjesë e qëndrimit të kryeministrit.
Kreu i qeverisë ka theksuar se nuk do të tërhiqet përballë dhunës, duke kërkuar durim dhe qëndrueshmëri. Ai ka pranuar se shqetësimet e studentëve, sipërmarrësve dhe qytetarëve duhet të adresohen, por ka bërë dallim mes të drejtës për të protestuar dhe akteve të dhunshme.
Përtej deklaratave politike, situata mbetet e tensionuar dhe kërkon vëmendje për sigurinë e protestuesve, efektivëve të policisë, gazetarëve dhe qytetarëve të tjerë. Në ditët në vijim, zhvillimet pritet të varen si nga vijimësia e protestave, ashtu edhe nga mënyra se si autoritetet dhe organizatorët do të menaxhojnë tubimet dhe do t’u përgjigjen kërkesave të të rinjve.