Fondi sovran i Norvegjisë rishikon vijën e kuqe për investimet në armët bërthamore
Fondi sovran i Norvegjisë, më i madhi në botë me asete mbi 2 trilionë euro, mund të ndryshojë politikën e tij etike dhe të rikthejë investimet në kompani që prodhojnë armë bërthamore. Propozimi vjen në një kohë kur tensionet ndërkombëtare dhe shqetësimet për sigurinë po shtohen.
Aktualisht, fondi përjashton 14 kompani për shkak të përfshirjes në zhvillimin ose prodhimin e armëve bërthamore dhe komponentëve të tyre. Në këtë listë përfshihen emra të mëdhenj të industrisë së mbrojtjes, si Airbus, BAE Systems, Boeing, Lockheed Martin dhe Safran.
Një komision i ngritur nga qeveria norvegjeze rekomandon që investimet të lejohen në kompani nga vende që zotërojnë armë bërthamore, njihen si fuqi bërthamore nga Traktati për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore dhe janë aleate të Norvegjisë në NATO. Nëse propozimi miratohet, disa kompani amerikane, britanike dhe franceze mund të rikthehen në portofolin e fondit.
Ministri norvegjez i Financave, Jens Stoltenberg, ka vënë në dukje se rregullat aktuale e pengojnë fondin të investojë në kompani që mund të kenë rëndësi për sigurinë e vetë vendit. Ky debat zhvillohet ndërsa Rusia shton kërcënimet bërthamore dhe Kina zgjeron arsenalin e saj.
Megjithatë, ndryshimi nuk është vendosur ende. Propozimi do të jetë në konsultim publik deri më 15 janar, përpara se qeveria të paraqesë vlerësimin e saj në parlament në pranverën e ardhshme.
Komisioni kërkon të ruhet ndalimi i investimeve në prodhuesit e armëve kimike e biologjike, minave tokësore dhe bombave thërrmuese. Nisma ka ngjallur kritika nga disa parti politike, veçanërisht nga e majta.
Fondi norvegjez investon në më shumë se 7 mijë kompani në mbarë botën dhe zotëron rreth 1.5% të aksioneve të tregtuara në bursat globale. Vendimi përfundimtar do të përcaktojë nëse shqetësimet e sigurisë do të sjellin një rishikim të kufizimeve etike të investimeve.
