Vaji i peshkut nën lupën e shkencëtarëve: mund të pengojë rikuperimin e trurit
Një studim i ri te minjtë ngre pikëpyetje mbi efektet e EPA-s pas dëmtimeve të trurit. Studiuesit theksojnë se rezultatet nuk provojnë të njëjtin efekt te njerëzit dhe kërkojnë hetime të mëtejshme.
Suplementet e vajit të peshkut janë përdorur gjerësisht për shkak të përmbajtjes së tyre me acide yndyrore omega-3, të lidhura në studime të mëparshme me përfitime të ndryshme për trurin. Por një kërkim i ri sugjeron se një prej këtyre përbërësve, EPA, mund të ketë një efekt të kundërt në rrethana të caktuara.
Në eksperimentet e zhvilluara te minjtë me dëmtime të lehta traumatike të trurit, kafshët që konsumuan dieta të pasura me EPA patën rezultate më të dobëta në testet e kujtesës hapësinore dhe të të nxënit pas dëmtimit. Studiuesit zbuluan se EPA mund të ndryshojë mënyrën se si qelizat e enëve të gjakut përdorin energjinë, duke ndërhyrë potencialisht në proceset e riparimit.
Ky efekt nuk u vu re me DHA, një tjetër acid yndyror omega-3 që luan rol të rëndësishëm në ndërtimin dhe mirëmbajtjen e qelizave të trurit. Në eksperimente me qeliza njerëzore të enëve të vogla të gjakut të trurit, DHA nuk pengoi proceset e riparimit.
Një tjetër gjetje ishte se EPA u grumbullua në trurin e minjve që merrnin suplementet. Studiuesit vunë re gjithashtu ndryshime në enët e gjakut dhe rritje të grumbullimit të proteinave tau, të cilat lidhen me dëmtime neurodegjenerative.
Ekipi analizoi edhe mostra të indeve njerëzore nga persona të prekur nga encefalopatia traumatike kronike (CTE), një gjendje e lidhur me dëmtime të përsëritura të kokës. Sipas studiuesve, u vunë re ngjashmëri në disa prej çrregullimeve metabolike dhe dëmtimeve të enëve të gjakut.
Megjithatë, autorët paralajmërojnë se këto rezultate nuk duhet të interpretohen si provë se suplementet me vaj peshku shkaktojnë dëmtime të trurit apo CTE te njerëzit. Pjesa kryesore e eksperimentit u zhvillua te kafshët dhe në qeliza laboratorike, ndaj nevojiten studime klinike për të kuptuar nëse i njëjti mekanizëm ekziston edhe te njerëzit.
Studiuesit argumentojnë se rezultatet tregojnë nevojën për të parë më me kujdes ndryshimet mes EPA-s dhe DHA-s, në vend që të trajtohen të gjitha acidet yndyrore omega-3 si një grup me të njëjtat efekte në tru.
