Mirësia dhe sjellja e mirë: studimi gjen më pak dallime nga sa mendojmë
A duhet që një vepër e mirë të bëhet pa pritur asgjë në këmbim që të quhet e mirëfilltë? Një studim i ri sugjeron se njerëzit nuk e gjykojnë veprimin vetëm nga motivi që mund të ketë dhënësi. Edhe kur ndihma i sjell kënaqësi ose përfitim atij që e ofron, ajo prapë vlerësohet pozitivisht.
Studiues nga Universiteti Shtetëror i Ohajos u kërkuan 736 pjesëmarrësve të lexonin skenarë të shkurtër për veprime ndihmuese, si mbajtja e derës hapur, blerja e një ushqimi për dikë apo dhurimi i një shume parash. Më pas, pjesëmarrësit vlerësuan nëse veprimi ishte “i mirë”, “i sjellshëm” apo “i kujdesshëm”.
Rezultatet treguan se pjesëmarrësit i përdornin pothuajse njësoj konceptet e mirësisë dhe sjelljes së mirë. Për ta quajtur një veprim “të kujdesshëm”, megjithatë, vendosnin një prag më të lartë. Veprimet mes njerëzve që njiheshin vlerësoheshin më shpesh si të kujdesshme, ndërsa veprimet që kërkonin më shumë kohë ose para konsideroheshin më të sjellshme dhe më të kujdesshme.
Më pozitivisht vlerësoheshin veprimet e planifikuara, të shoqëruara me ngrohtësi dhe që nuk kryheshin thjesht nga detyrimi. Kjo mund të ndihmojë organizatat që nxisin vullnetarizmin të zgjedhin fjalët me të cilat i ftojnë njerëzit të kontribuojnë. Studiuesit sugjerojnë se “mirësia” mund të duket më e arritshme për publikun, ndërsa “kujdesi” mund të ngjallë pritshmëri për lidhje më të afërt me personin që ndihmohet.
Studimi nuk e zgjidh debatin nëse altruizmi i pastër ekziston. Por gjetjet tregojnë se njerëzit priren ta vlerësojnë ndihmën edhe kur ajo sjell diçka pozitive për vetë dhënësin. Siç shpjegojnë studiuesit, ndjenja e mirë që vjen pasi ndihmojmë dikë mund të jetë një nga arsyet që na shtyn të bëjmë më shumë vepra të mira.
