Ngrohja globale kërcënon shkëmbinjtë koralorë, 96% rrezikojnë kolapsin brenda 50 viteve
Pothuajse të gjitha ekosistemet e shkëmbinjve koralorë në ujërat e ngrohta dhe të cekëta të botës mund të përballen me rrezik kritik kolapsi gjatë 50 viteve të ardhshme. Ky është përfundimi i një vlerësimi të ri të Unionit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN), i cili paralajmëron se ngrohja e oqeaneve dhe ndryshimet klimatike po kërcënojnë këto habitate jetike.
Sipas analizës, 96% e ekosistemeve të vlerësuara klasifikohen si të rrezikuara në mënyrë kritike, niveli më i lartë i kërcënimit. Në këtë grup përfshihen edhe disa prej zonave më të mëdha dhe më të pasura në biodiversitet, si Barriera e Madhe Koralore në Australi, Trekëndëshi Koralor në Paqësorin Perëndimor dhe Azinë Juglindore, sistemi koralor mezoamerikan dhe shkëmbinjtë koralorë të Detit të Kuq.
Ngrohja e ujit është identifikuar si kërcënimi më i qëndrueshëm në shkallë globale. Temperaturat e larta dhe valët e të nxehtit detar shkaktojnë zbardhjen e koraleve dhe vdekshmëri masive, duke dobësuar aftësinë e tyre për t’u rikuperuar. Nëse koralet që ndërtojnë strukturën e shkëmbinjve zhduken pothuajse plotësisht, ato mund të zëvendësohen nga algat, mbetjet shkëmbore dhe sfungjerët, duke shkatërruar ekuilibrin e ekosistemit.
Pasojat prekin një pjesë të madhe të jetës detare, pasi shkëmbinjtë koralorë mbështesin rreth një të katërtën e specieve detare. Ata ofrojnë ushqim, strehim dhe zona riprodhimi për shumë gjallesa, ndërsa janë të rëndësishëm edhe për komunitetet bregdetare, peshkimin dhe turizmin.
Vlerësimi përfshin 127 rajone tropikale dhe subtropikale, me një sipërfaqe totale prej rreth 188 mijë kilometrash katrorë shkëmbinj koralorë. Megjithatë, raporti evidenton edhe një mundësi për veprim: nëse merren parasysh vetëm ndryshimet e vëzhguara gjatë 50 viteve të fundit dhe përjashtohen projeksionet klimatike për të ardhmen, vetëm 24% e ekosistemeve do të klasifikoheshin si të rrezikuara në mënyrë kritike.
Përveç klimës, shkëmbinjtë koralorë kërcënohen nga mbipeshkimi, ndotja, zhvillimi i zonave bregdetare, turizmi i pakontrolluar dhe stuhitë më të shpeshta. Ekspertët theksojnë se ulja e emetimeve të gazeve serrë, zgjerimi i zonave të mbrojtura detare dhe menaxhimi i qëndrueshëm i peshkimit mund të ndihmojnë në ruajtjen e këtyre ekosistemeve.
Sipas IUCN-së, vlerësimi i ri synon të ndihmojë në orientimin e politikave të ruajtjes së natyrës, ndërsa një analizë tjetër e organizatës ka gjetur se 44% e specieve të koraleve që ndërtojnë shkëmbinj përballen me rrezik zhdukjeje.
