Frika për një “epidemi të murtajës” në Rusi: Çfarë dihet deri tani?
Vdekja e një punonjëseje në Institutin e Kërkimeve Kundër Murtajës në Irkutsk të Rusisë ka ngritur pikëpyetje për një incident të mundshëm laboratorik me bakterin që shkakton murtajën. Megjithatë, deri tani nuk ka prova të pavarura që konfirmojnë se gruaja ishte infektuar me murtajë apo se ka ndodhur një çlirim i bakterit në laborator.
Disa raportime kanë përmendur një epruvetë të thyer si pjesë të një incidenti të mundshëm. Autoritetet ruse kanë deklaruar se gruaja vuante nga një pneumoni me shkak të panjohur dhe kanë mohuar lidhjen me patogjenët e trajtuar në institucion. Më 6 tetor, autoritetet njoftuan gjithashtu se nuk ishin identifikuar raste të murtajës te personat që kishin pasur kontakt me të.
Ekspertët theksojnë se thyerja e një ene në një laborator të sigurisë së lartë nuk do të thotë automatikisht se ka ndodhur një ekspozim. Laboratorë të tillë përdorin disa nivele mbrojtjeje: kabinetet biologjike të sigurisë, filtrimin e ajrit, dhoma me presion negativ, enë të dyfishta për transportin e mostrave, veshje mbrojtëse dhe protokolle të rrepta pune.
“Është më mirë ta mendosh si kuti të vendosura njëra brenda tjetrës, jo si një barrierë të vetme”, shpjegojnë ekspertët. Për të vërtetuar një incident, hetuesit duhet të përcaktojnë nëse ena përmbante material infektiv, nëse mund të ishin krijuar grimca të thithshme dhe nëse ka pasur realisht ekspozim.
Një nga provat më të rëndësishme do të ishte identifikimi i bakterit te pacientja dhe krahasimi gjenetik i tij me shtamet që ruhen në laborator. Një përputhje e tillë do të mund të krijonte një lidhje mes sëmundjes dhe një ekspozimi të mundshëm. Pa këtë lidhje, një incident laboratorik dhe një sëmundje e pashpjeguar mbeten vetëm një përkim në kohë.
Shqetësimi lidhet me faktin se murtaja pneumonike, forma që prek mushkëritë, mund të jetë shumë e rrezikshme nëse nuk trajtohet shpejt. Sëmundja shkaktohet nga bakteri Yersinia pestis dhe, në raste të caktuara, mund të transmetohet përmes grimcave të frymëmarrjes. Antibiotikët e dhënë në fazat e hershme mund të jenë efektivë.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se murtaja pneumonike nuk është veçanërisht e transmetueshme dhe nuk ka të njëjtin potencial për përhapje si viruset respiratore si SARS.
Rusia ka një precedent historik që e bën çdo dyshim për një incident laboratorik veçanërisht të ndjeshëm. Në vitin 1979, një shpërthim i antraksit në Sverdlovsk, sot Yekaterinburg, u lidh më vonë me një çlirim të sporeve nga një objekt mikrobiologjik ushtarak. Por ai ishte një patogjen, laborator dhe situatë krejtësisht tjetër dhe nuk përbën provë për ngjarjen e raportuar në Irkutsk.
Edhe monitorimi i rreth 200 personave që kanë pasur kontakt me punonjësen nuk duhet interpretuar si tregues se ka 200 persona të infektuar. Një masë e tillë mund të jetë pjesë e një protokolli paraprak sigurie, i aktivizuar vetëm nga dyshimi për një ekspozim të mundshëm.
Për momentin, pyetja kryesore mbetet nëse gruaja ishte infektuar realisht me Yersinia pestis dhe, nëse po, si e kishte marrë infeksionin. Përgjigjet pritet të varen nga rezultatet laboratorike, të dhënat mjekësore dhe hetimi i kushteve në institutin e Irkutskut.
Pra, deri tani nuk ka bazë për të folur për një “epidemi të murtajës” në Rusi. Rasti mbetet një ngjarje që po hetohet dhe shqetësimi kryesor lidhet me sqarimin e shkakut të vdekjes dhe të çdo ekspozimi të mundshëm.