RADIO KONTAKT

Studiuesi i sigurisë në Anthropic vlerëson në mbi 10% mundësinë që inteligjenca artificiale të shkaktojë zhdukjen e njerëzimit brenda dekadës së ardhshme, ndërsa ekspertët kërkojnë rregulla ndërkombëtare për frenimin e garës drejt superinteligjencës.

Inteligjenca artificiale mund të shndërrohet në një kërcënim ekzistencial për njerëzimin brenda dekadës së ardhshme. Paralajmërimi vjen nga Evan Hubinger, një prej studiuesve të sigurisë në kompaninë amerikane Anthropic, i cili ka deklaruar se beson se mundësia që AI të “vrasë të gjithë njerëzit” është më e madhe se 10%.

Deklarata është një nga paralajmërimet më të forta të bëra së fundmi nga një profesionist që punon pikërisht në fushën e sigurisë së inteligjencës artificiale. Hubinger ka sqaruar se sistemet që ekzistojnë sot paraqesin një rrezik të ulët, por shqetësimi i tij lidhet me ritmin jashtëzakonisht të shpejtë të zhvillimit të teknologjisë.

Sipas tij, rreziku mund të ndryshojë në mënyrë dramatike nëse sistemet e ardhshme bëhen aq të fuqishme sa të jenë në gjendje të përmirësojnë vetë aftësitë e tyre dhe të fitojnë një shkallë shumë më të madhe pavarësie.

Studiuesi nuk ka shpjeguar se në çfarë mënyre konkrete AI mund të çojë në zhdukjen e njerëzimit. Por deklaratat e tij vijnë në një kohë kur shqetësimi për zhvillimin e sistemeve shumë të avancuara po rritet edhe brenda vetë industrisë së teknologjisë.

Hubinger ka pranuar se Anthropic po përpiqet të veprojë me përgjegjësi, por sipas tij kompania nuk ka ende një plan të qartë për të garantuar që një superinteligjencë artificiale e së ardhmes do të veprojë gjithmonë në përputhje me interesat dhe vlerat njerëzore.

Kjo është pikërisht fusha ku përqendrohet puna e tij: mënyra se si mund të bëhen sistemet e inteligjencës artificiale të përputhen me qëllimet njerëzore dhe të shmangin sjellje që mund të jenë të rrezikshme.

Paralajmërimi i Hubinger erdhi pasi një tjetër studiues i Anthropic, Jacob Coxon, njoftoi largimin e tij nga kompania. Coxon, i cili kishte punuar më parë edhe në OpenAI, akuzoi kompanitë kryesore të inteligjencës artificiale se nuk po veprojnë me përgjegjësinë e nevojshme.

Sipas tij, kompanitë janë futur në një garë për të ndërtuar sa më shpejt sisteme që mund të tejkalojnë aftësitë njerëzore. Ai paralajmëroi se këto teknologji mund të jenë në gjendje të kryejnë sulme kibernetike, të ndryshojnë me shpejtësi fusha të tëra të kërkimit dhe të sigurojnë burime e ndikim në botën reale.

Në të njëjtën kohë, Coxon ka shprehur besimin se ekziston ende mundësia që kompanitë amerikane të bashkëpunojnë për të ngadalësuar ritmin e zhvillimit dhe për të vendosur masa më të forta sigurie.

Debati tashmë ka kaluar përtej laboratorëve teknologjikë dhe ka mbërritur në institucionet politike. Në Britani janë shtuar thirrjet për krijimin e një marrëveshjeje ndërkombëtare që do të përcaktonte rregulla për zhvillimin e sigurt të inteligjencës artificiale.

Ish-zyrtari i lartë britanik Darren Jones ka bërë thirrje për një traktat shumëkombësh, duke argumentuar se qeveritë duhet të bashkëpunojnë përpara se sistemet e ardhshme të bëhen aq të fuqishme sa të jetë e vështirë të kontrollohen.

Edhe ekspertë të tjerë kanë ngritur shqetësime të ngjashme. Dame Wendy Hall, shkencëtare e informatikës që këshillon Kombet e Bashkuara për çështjet e inteligjencës artificiale, tha se ishte e befasuar nga deklaratat e studiuesve të Anthropic. Ajo ngriti edhe mundësinë që një pjesë e këtyre paralajmërimeve të lidhet me interesat e kompanive dhe investitorëve, por theksoi se shqetësimi për sigurinë nuk mund të injorohet.

Ndërkohë, rreziqet e inteligjencës artificiale nuk lidhen më vetëm me skenarë teorikë. Kompani të mëdha si OpenAI, Anthropic dhe Meta kanë raportuar gjatë muajve të fundit raste ku sistemet e tyre janë përfshirë në aktivitete të lidhura me sulme kibernetike.

Ndryshimi i madh është se sistemet e reja nuk kufizohen më vetëm në dhënien e përgjigjeve. Ato mund të marrin detyra, të përdorin mjete të ndryshme, të kryejnë një seri veprimesh dhe të marrin vendime me një shkallë gjithnjë e më të madhe autonomie.

Në raportin e saj të sigurisë të publikuar në gusht, Anthropic e cilësoi si të ulët rrezikun që modelet e saj të bëhen të papërputhshme me objektivat e njerëzve në disa skenarë të caktuar. Por kompania pranoi gjithashtu se ishte më pak e sigurt për vlerësimin e saj mbi aftësinë e inteligjencës artificiale për të kryer në mënyrë të automatizuar kërkime dhe zhvillime që mund të shkaktojnë dëme katastrofike.

“Po shohim shenja të hershme të përshpejtimit”, thuhej në raport.

Në Britani, shqetësimi është shtuar edhe pas raportimeve se Anthropic nuk ia kishte dorëzuar modelin e saj më të fundit Institutit britanik për Sigurinë e Inteligjencës Artificiale për testim përpara publikimit. Instituti është një nga organizmat kryesorë ndërkombëtarë që vlerësojnë rreziqet e sistemeve të avancuara.

Qeveria britanike nuk konfirmoi nëse modeli ishte mbajtur jashtë procesit të testimit, por deklaroi se Instituti vazhdon bashkëpunimin me kompanitë e teknologjisë, përfshirë Anthropic, me synimin për t’i bërë modelet më të sigurta.

Paralajmërimet për rreziqet e inteligjencës artificiale nuk janë të reja. Drejtues të OpenAI, Google DeepMind dhe Anthropic kanë folur publikisht për mundësinë e pasojave katastrofike që prej vitit 2023. Por në javët e fundit, toni është bërë dukshëm më alarmues.

Edhe shkencëtarë dhe drejtues të tjerë të industrisë kanë kërkuar “kujdes ekstrem” dhe më shumë ndërhyrje për të garantuar që njerëzit të mbeten në kontroll të zhvillimit të teknologjisë.

Mbi 1,300 punonjës të kompanive të inteligjencës artificiale kanë nënshkruar gjithashtu një letër të hapur ku kërkojnë përpjekje ndërkombëtare për të krijuar mekanizma teknikë dhe politikë që do të lejonin ngadalësimin e zhvillimit të sistemeve më të fuqishme.

Në qendër të gjithë debatit qëndron një pyetje që deri pak vite më parë dukej si pjesë e një skenari fantastiko-shkencor: çfarë do të ndodhë nëse njerëzimi krijon një inteligjencë artificiale që është më e aftë se njeriu në pothuajse çdo fushë?

Askush nuk mund të thotë me siguri nëse një superinteligjencë e tillë do të krijohet pas disa vitesh apo pas disa dekadash. Por pikërisht kjo pasiguri po i shtyn gjithnjë e më shumë ekspertë të kërkojnë që masat e sigurisë të ndërtohen tani, përpara se teknologjia të arrijë një pikë ku kontrolli i saj të bëhet shumë më i vështirë.

Debati, në fund, nuk është më vetëm se sa e zgjuar mund të bëhet inteligjenca artificiale. Pyetja më e madhe është nëse njerëzimi do të jetë në gjendje ta kontrollojë atë në momentin kur ajo të bëhet shumë më e fuqishme se sot.